در علاج هيضه كه از معدة و يا امعاء جدا شده است و چه بسا بكشد بسوى استرخاء نبض و تشنج و عرق بارد و مرگ و علامتش عطشى است كه هرچه آب مىخورد بقى بالا مىآيد و اين‌گونه هيضه بسيار است در فصل تابستان و در بچّها بيشتر در معالجه هيضه است بدان كه علاج هيضه‌ئى كه رويّه نيست اگر فساد آن غذا در معدة در اثر ثقالت و كثرة آن باشد و يا در اثر تند بودن آن غذا و يا شور بودن آن باشد و چيزى كه بقى دفع مىشود ترش و بلغمى باشد اين است كه بياشامند آبى را كه طبخ شده باشد در آن انتيمون و زيره و سنبل الطيب و چوب عود و نيز بياشامند از عرق آزربه و عرق نعناع و بعد از تسكين قى بخورانند به مريض از معجون سفرجل كه به باشد و از معجون شيخ و جوارش كندر و نيز بخورانند به مريض از حبهاى افيونى مذكور و در اطفال نيز به همين روية و طريقه معالجه كنند و اگر اين هيضه بعد از تخمه شدن بسيار و نفخ معدة ظاهر شود دليل بر ضعف معدة و عدم هضم غذاست لذا بخورانند از آب گرم و عسل تا معدة پاك شود بعد استعمال قوابض كنند بحبهاى نشاط مذكور و تسكين قى نمايند بشربت آزربه و شربت نعناع و از ادوية كه در حبس اسهال گذشت استعمال نمايند و نيز ضماد كنند بالاى شكم بضمادى كه در حبس اسهال ذكر يافت و نيز از معجون كمونى بخورانند به مريض و از اسيد سولفوريك بجهة تقوية معدة استعمال نمايند بدستور ذكرشده تا ضعف معدة و نفخ آن بر طرف گردد